Πυρετός στα παιδιά: πότε ανησυχούμε και τι κάνουμε
Ο πυρετός είναι πολύ συχνός στην παιδική ηλικία και τις περισσότερες φορές συνοδεύει μια λοίμωξη. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία δεν είναι μόνο ο αριθμός στο θερμόμετρο, αλλά η ηλικία του παιδιού, η γενική του εικόνα, η αναπνοή, η ενυδάτωση και τα συνοδά συμπτώματα.
Τι θεωρούμε πυρετό;
Συνήθως θεωρούμε πυρετό θερμοκρασία 38°C ή περισσότερο. Η μέτρηση πρέπει να γίνεται με αξιόπιστο ψηφιακό θερμόμετρο και να ερμηνεύεται πάντα μαζί με την ηλικία και την κλινική εικόνα του παιδιού.
Πότε ο αριθμός της θερμοκρασίας είναι πιο σημαντικός;
- Κάτω των 3 μηνών: ≥38°C θεωρείται υψηλού κινδύνου εύρημα και απαιτεί άμεση εκτίμηση.
- 3–6 μηνών: ≥39°C είναι τουλάχιστον ενδιάμεσου κινδύνου εύρημα και χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
- Πάνω από 6 μηνών: δεν κρίνουμε τη βαρύτητα μιας λοίμωξης μόνο από το ύψος του πυρετού.
Πυρετός χωρίς άλλα συμπτώματα
Στις πρώτες ώρες μιας λοίμωξης μπορεί να υπάρχει μόνο πυρετός και τα υπόλοιπα συμπτώματα να εμφανιστούν αργότερα. Παρακολουθούμε ιδιαίτερα τη γενική εικόνα, την πρόσληψη υγρών, την ούρηση, την αναπνοή και την εμφάνιση νέων συμπτωμάτων. Σε ορισμένες ηλικίες και κλινικές εικόνες μπορεί να χρειαστεί έλεγχος για ουρολοίμωξη ή άλλη εστία λοίμωξης.
Πότε δίνουμε αντιπυρετικό;
Στόχος του αντιπυρετικού είναι κυρίως να ανακουφίσει το παιδί όταν έχει πόνο ή έντονη δυσφορία — όχι να επαναφέρει υποχρεωτικά τη θερμοκρασία στο φυσιολογικό. Χρησιμοποιούμε φάρμακο και δοσολογία κατάλληλα για την ηλικία και το βάρος του παιδιού, σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδιάτρου.
- Δεν δίνουμε ασπιρίνη σε παιδιά.
- Δεν εναλλάσσουμε παρακεταμόλη και ιβουπροφαίνη ως ρουτίνα χωρίς οδηγία επαγγελματία υγείας.
- Δεν κάνουμε κρύα μπάνια ή σφουγγάρια για να «ρίξουμε» τον πυρετό.
- Προσφέρουμε συχνά υγρά και αποφεύγουμε την υπερβολική ένδυση.
Ποια σημάδια χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση;
- δυσκολία στην αναπνοή, πολύ γρήγορη αναπνοή, βογγητό ή έντονες εισολκές,
- έντονη υπνηλία, δυσκολία αφύπνισης, σύγχυση ή μειωμένη ανταπόκριση,
- εξάνθημα που δεν υποχωρεί όταν το πιέζουμε,
- αυχενική δυσκαμψία ή έντονη φωτοφοβία,
- σημεία σημαντικής αφυδάτωσης, όπως πολύ λίγα ούρα, ξηρό στόμα ή αδυναμία λήψης υγρών,
- σπασμός, ιδιαίτερα αν είναι το πρώτο επεισόδιο,
- μπλε, γκρι, πολύ ωχρό ή κηλιδωτό χρώμα δέρματος ή χειλιών,
- το παιδί επιδεινώνεται ή ο γονιός αισθάνεται ότι «κάτι δεν πάει καλά».
Πόσες ημέρες μπορεί να κρατήσει ο πυρετός;
Σε πολλές ιογενείς λοιμώξεις ο πυρετός υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες. Η διάρκεια από μόνη της δεν αρκεί για να ξεχωρίσει μια σοβαρή από μια μη σοβαρή λοίμωξη. Ωστόσο, πυρετός που διαρκεί 5 ημέρες ή περισσότερο χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση και εκτίμηση, μεταξύ άλλων, για νόσο Kawasaki ανάλογα με την ηλικία και τα υπόλοιπα ευρήματα.
Τι κάνουμε σε πυρετικό σπασμό;
Οι πυρετικοί σπασμοί εμφανίζονται συνήθως σε παιδιά περίπου 6 μηνών έως 6 ετών. Τις περισσότερες φορές είναι σύντομοι και δεν προκαλούν μακροχρόνια βλάβη, αλλά το πρώτο επεισόδιο χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.
Τι παρακολουθούμε στο σπίτι;
- αν πίνει αρκετά υγρά και ουρεί,
- αν αναπνέει άνετα,
- αν έχει επαφή, παίζει ή αντιδρά φυσιολογικά όταν αισθάνεται καλύτερα,
- αν εμφανίζεται νέο σύμπτωμα ή εξάνθημα,
- αν η γενική εικόνα χειροτερεύει, ανεξάρτητα από το πόσο γράφει το θερμόμετρο.
Συχνές ερωτήσεις
Πρέπει να πέσει ο πυρετός μετά το αντιπυρετικό;
Όχι απαραίτητα στο φυσιολογικό. Μας ενδιαφέρει κυρίως αν το παιδί ανακουφίζεται και βελτιώνεται η διάθεσή του. Η ανταπόκριση στο αντιπυρετικό από μόνη της δεν αποκλείει σοβαρή λοίμωξη.
Μπορεί ένα παιδί να έχει υψηλό πυρετό από μια απλή ίωση;
Ναι. Ιογενείς λοιμώξεις μπορούν να προκαλέσουν υψηλό πυρετό. Η ηλικία, η γενική κατάσταση και τα συνοδά σημεία είναι πιο χρήσιμα από έναν μεμονωμένο αριθμό.
Πότε πρέπει να μιλήσω με τον παιδίατρο;
Όταν το παιδί είναι πολύ μικρό, όταν ο πυρετός επιμένει, όταν υπάρχει οποιοδήποτε προειδοποιητικό σύμπτωμα ή όταν η εικόνα του παιδιού σας ανησυχεί. Η εξατομικευμένη εκτίμηση υπερισχύει κάθε γενικού οδηγού.
Για αξιολόγηση του παιδιού ή προγραμματισμό ραντεβού στο παιδιατρικό ιατρείο «Μικροί Ήρωες» στο Κερατσίνι.
Online ραντεβού- NICE – Fever in under 5s: assessment and initial management (NG143)
- NHS – High temperature (fever) in children
- NHS – Febrile seizures
- American Academy of Pediatrics – Fever: When to Call the Pediatrician
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την εξέταση και τις εξατομικευμένες οδηγίες παιδιάτρου.